Hoe de praatpaal in 57 jaar veranderde in een icoontje

Onze IT-kampioenen hebben een praatpaal op broekzak-formaat ontworpen

De praatpaal zal nog tientallen jaren hier en daar de kop opsteken, vooral op onverwachte plekken. Ergens in een achtertuin of bij een verzamelaar op zolder. Maar hun rol in de Nederlandse mobiliteit is op 1 juli 2017 uitgespeeld. Eind juli 2017 werd de praatpaal op broekzak-formaat geïntroduceerd. Onze IT-kampioenen hebben de Wegenwacht App intern ontwikkeld. Deze wegenwacht app maakt het secondewerk om bij je persoonlijke praatpaal te komen. Met het verdwijnen van de praatpaal verdwijnt de hulpverlening langs de weg niet. De voertuighulpverlening komt alleen maar dichterbij met 'waar is mijn Wegenwacht' en het ontwikkelen van de digitale intake.


Wil jij ook IT'er worden bij de ANWB? Klik dan hier om de vacatures te bekijken.


Hoe ging het er vroeger aan toe? Gelukkig hebben we de foto’s nog

De prehistorie van de praatpaal begint in 1950. Dan installeert de ANWB 400 telefoonposten bij particulieren die langs verkeerswegen wonen. Voor 10 gulden plus een abonnement op een ‘bondsblad’ zijn ze contractueel verplicht hun telefoon ter beschikking te stellen aan pechklanten.

De technische dienst van de PTT installeert in april 1960 de eerste praatpalen langs rijksweg 13

1960
Op 28 april opent de ANWB bij Delft het eerste Wegenwachtstation. Station Pauwmolen is verbonden met tien praatpalen, toen telefoonzuilen genoemd. Wegenwachten verrichten van hieruit de rest van het jaar 8.433 hulpverleningen (tegen 3.395 in 1959).

In 1965 plaatst de ANWB speciale, zoutbestendige praatpalen op de Zeelandbrug (toen nog Oosterscheldebrug genoemd)

1967
Bij Nijkerk wordt de eerste in een serie van veertig telefooncellen geplaatst. Een cadeau van de ANWB aan de bevolking bij de inschrijving van het miljoenste ANWB-lid. Wegenwachten moeten deze ‘praatpalen de luxe’ tweemaal per week schoonmaken en voorzien van een volle accu voor de verlichting.

1968

De ministerraad besluit tot een landelijk praatpalennet. Men vindt de politie de aangewezen instantie om meldingen aan te nemen, maar omdat de Wegenwacht al veertien stations langs de autowegen heeft, wordt die taak toch bij de ANWB neergelegd.

1969
Philips ontwikkelt een nieuwe praatpaal met één drukknop om contact te maken met het dichtstbijzijnde Wegenwachtstation en twee oren met luidsprekers.

Pech in januari 1970

1970
De ANWB opent in ‘t Harde het eerste Wegenwachtstation nieuwe stijl en stelt het eerste deel van het praatpalennet in bedrijf. Een jaar later is het landelijk dekkend.

Minister Tjerk Westerterp van Verkeer en Waterstaat stelt op 30 oktober 1974 langs de weg Amsterdam-Amersfoort bij Naarden de 1000e praatpaal in bedrijf

1984
Langs rijksweg A20 bij Capelle aan den IJssel wordt de 2.500e praatpaal in bedrijf gesteld door minister Nelie Smit-Kroes van Verkeer en Waterstaat.

1993
21% van de pechmeldingen komt binnen via praatpalen. Drie jaar later is dat nog 14,7%, in 1999 7,3% en weer drie jaar later nog maar 3,3%. Uiteraard door de opmars van de mobiele telefonie.

1994
PTT Telecom, de ANWB en Rijkswaterstaat introduceren de nieuwe praatpaal met de konijnenoren. Het uiterlijk is ontleend aan een studiemodel van een student industriële vormgeving aan de TU Delft.

Werkzaamheden aan een praatpaal met konijnenoren

2011
Volgens een nieuw contract blijven de 3.254 praatpalen in bezit van Rijkswaterstaat en blijft de ANWB de oproepen aannemen. Rijkswaterstaat doet voortaan het onderhoud voor eigen rekening; dat scheelt de ANWB zeven ton per jaar.

2017
Op 1 juli komt een einde aan deze 57-jarige geschiedenis en begint Rijkswaterstaat met het verwijderen van de praatpalen.